CHẤT DẪN ĐIỆN VÀ CHẤT CÁCH ĐIỆN –
DÒNG ĐIỆN TRONG KIM LOẠI
A/ Mục tiêu :
- Nhận biết trên thực tế chất dẫn điện là chất cho dòng điện đi qua, chất cách điện là chất không cho dòng điện đi qua.
- Kể tên một số vật dẫn điện (hoặc vật liệu dẫn điện) và vật cách điện (hoặc vật liệu cách điện) thường dùng.
- Nêu được dòng điện trong kim loại là dòng các êlectrôn tự do dịch chuyển có hướng.
Làm thí ngiệm xác định chất dẫn điện , chất cách điện
Giáo dục hs tính an toàn khi sử dụng điện
B/ Chuẩn bị :
1) Giáo viên: - Bóng đèn, công tắc, ổ lấy điện, dây nối các loại, quạt điện. ..
- Tranh vẽ to các hình 20.1 và h 20.3
2) Học sinh: - Mỗi nhóm HS:
Một bóng đèn pin gắn trên đế
Năm đoạn dây nối ( hai dây 1 đấu cắm 1 đầu có kẹp )
Một đoạn dây đồng , thép, nhựa, ruột bút chì …
C/ Tiến trình :
1) Ổn định :
2) Kiểm tra bài cũ :
- Dòng điện là gì? Làm bài tập 19.1 và 19.2 ? Làm bài tập đầy đủ, sạch đẹp (10đ)
Đáp: - Dòng điện là dòng các điện tích dịch chuyển có hướng 3đ
- Bài tập 19.1
a/ … các điện tích dịch chuyển có hướng 1đ
b/ … dương và âm 1đ
c/ … hai cực nguồn điện 1đ
- Bài tập 19.2 : C
3)Bài mới:
HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ TRÒ
NỘI DUNG BÀI HỌC

Hoạt động 1: Tổ chức tình huống học tập
- Gv đặt vấn đề như phần mở đầu của bài học trong sgk .

Hoạt động 2: Tìm hiểu chất dẫn điện và chất cách điện
- Cho hs đọc mục I sgk
? Chất ddẫn điện là gì?

? Chất cách điện là gì?
- Gv treo h20.1 lên bảng yêu cầu hs đọc C1 quan sát và trả lời (kết hợp với vật thật) ?
(C1: + 1: Các bộ phận dẫn điện là: dây tóc, dây trục, 2 đầu dây đèn, 2 chốt cắm, lõi dây)
+ 2: các bộ phận cách điện là: trụ thuỷ tinh, thuỷ tinh đen, vỏ dây, vỏ nhựa của phích cắm )
- Gv phát dụng cho các nhóm TN
- Hs đọc TN sgk
- Hs tiến hành TN để xác định chất dẫn điện, chất cách điện.
- Gv lưu ý hs lắp như tiết trước chỉ thay công tắc bằng vật cần xác định .Trước hết chập hai mỏ kẹp với nhau để kiểm tra mạch trước khi đưa các vật cần xác định vào. Ghi kết quả vào bảng của nhóm.
- Hướng dẫn hs thảo luận kết quả TN -> gv kiểm tra và sửa chữa nếu sai
- Cho hs trả lời C2?
( C2: vật dẫn điện: đồng, sắt, chì, nhôm… (các kim loại; …vật cách điện: nhựa, thuỷ tinh, sứ, cao su, không khí… )
Cho từng nhóm thảo luận và trả lời C3 ?
( C3: Trong mạch điện thắp sáng bóng đèn pin, khi công tắc ngắt, giữa 2 chốt công tắc là không khí đèn không sáng -> không khí là chất cách điện )
- C3 lưu ý hs ở điều kiện bình thường vật dẫn điện hay vật cách điện chỉ có tính chất tương đối.
- Lưu ý hs an toàn về điện.
Hoạt động 3: Tìm hiểu dòng điện trong kim loại.
- GV thông báo với HS các kim loại là các chất dẫn điện. Kim loại cũng được cấu tạo từ các nguyên tử (gv treo h20.3 lên bảng)
- Cho HS trả lời câu C4?
(C4: Hạt nhân của nguyên tử mang điện tích dương(+) các êlectrôn mang điện tích âm(-)).
- GV thông báo mục 1b/ sgk.
- Cho HS quan sát h20.3 và trả lờ câu C5?
(C5: Các êlectrôn tự do là các vòng tròn nhỏ có dấu (-), phần còn lại của nguyên tử là những vòng tròn lớn có dấu (+). Phần này mang điện tích dương. Vì nguyên tử khi đó thiếu êlectrôn.)
- GV cho HS xem h20.4, HS quan sát và trả lời câu C6?
(C6: êlectrôn tự do mang điện tích âm bị cực âm đẩy, bị cực dương hút).
- Cho HS lên điền mũi tên vào hình vẽ.
- Cho HS thảo luận kết quả ghi vở.
I/ Chất dẫn điện và chất cách điện:






Chất dẫn điện là chất cho dòng điện đi qua.
Chất cách điện là chất không cho